پشت صحنه بحران بازار کار | ثبات شغلی در سال ۱۴۰۴ کاهش یافت | اشتغال ناقص نام دیگر بی‌ثباتی شغلی

نرخ اشتغال ناقص در سال 1404 بدون تغییر نسبت به سال 1403، در سطح 7.6 درصد باقی مانده است. به عبارت دیگر، از هر 100 فرد شاغل حدود 8 نفر دارای اشتغال ناقص بودند. البته از نظر تعداد، افراد دارای اشتغال ناقص در سال گذشته حدود 2 هزار و 500 نفر بیشتر از سال 1403 بوده است. این آمار برای زنان و مردان می‌تواند متفاوت باشد.

اشتغال ناقص در بازار کار زنان و مردان

نرخ اشتغال ناقص زنان در سال گذشته برابر با 4.3 درصد بوده که نسبت به سال 1403 حدود 2 واحد درصد کاهش داشته است. البته پایین‌تر بودن نرخ اشتغال ناقص زنان الزاما به معنای وضعیت بهتر آنها در بازار کار نیست. مشارکت اقتصادی پایین زنان باعث می‌شود بخش کوچک‌تری از آنها وارد بازار کار شوند و در نتیجه تعداد افراد در معرض اشتغال ناقص نیز کمتر باشد. همچنین، با توجه به رویداد دو جنگ نظامی و یک اعتراضات اجتماعی در سال 1404، بازار کار، به‌ویژه برای زنان، بی‌ثبات بود. به دلیل تعطیلی تعداد زیادی کسب‌وکار و بنگاه‌ها و همچنین تعدیل زیاد نیروی کار در سال 1404، شاید برخی زنان دیگر وارد بازار کار نشده و به جمعیت غیر فعال اضافه شده باشند. داده‌های مرکز آمار نیز حاکی از همین است. چرا که در سال 1404 بیش از 605 هزار زن به جمعیت غیر فعال اضافه شده‌اند که بسیار رقم بالایی است.

چنین اتفاقی برای جمعیت مردان نیز اتفاق افتاده است. نرخ اشتغال آنها از 8.2 درصد در سال 1403 به 8.1 درصد در سال گذشته رسیده است. این در حالیست که جمعیت بیکار مردان در این دوره با حدود 20 هزار نفر کاهش و در مقابل با افزایش 185 هزار نفری جمعیت غیر فعال روبرو شده است. در واقع، در سال گذشته تعداد قابل توجهی از مردان شاید شغل خود را از دست داده باشند، ولی دوباره به صورت فعالانه در جستجوی کار جدید نبوده‌اند. یعنی انگیزه و امید پیدا کردن شغل آن قدر پایین است که نیروی کار حاضر نیست به دنبال آن باشد.

اشتغال ناقص نام دیگر بی‌ثباتی شغلی

ثبات نرخ اشتغال ناقص در سطحی نزدیک به 8 درصد نشان می‌دهد مسئله بازار کار ایران تنها ایجاد شغل جدید نیست، بلکه کیفیت و پایداری مشاغل موجود نیز اهمیت دارد. افزایش مشاغل کم‌ساعت، کاهش فرصت‌های کاری تمام‌وقت و محدود شدن امکان افزایش درآمد از مسیر کار بیشتر، می‌تواند فشار اقتصادی بر خانوارها را افزایش دهد. در شرایطی که اقتصاد با محدودیت‌های رشد، کاهش سرمایه‌گذاری و فشارهای هزینه‌ای مواجه است، اشتغال ناقص به یک علامت هشدار تبدیل می‌شود. چراکه نشان می‌دهد بخشی از نیروی کار اگرچه در آمارها شاغل محسوب می‌شود، اما هنوز از ظرفیت کامل اقتصادی خود استفاده نمی‌کند.